301 yönlendirme nedir, ne zaman ve nasıl yapılır?
Siteyi yeniledikten sonra trafiğin düşmesinin en sık sebebi, eski adreslerin yeni adreslere bağlanmamasıdır. Bu yazı 301 yönlendirmenin ne olduğunu ve eşleştirme tablosuyla nasıl uygulanacağını anlatıyor.

301 yönlendirme, bir sayfanın adresinin kalıcı olarak değiştiğini hem tarayıcıya hem arama motoruna bildiren sunucu cevabıdır. Birisi eski adresi yazdığında ya da eski adrese tıkladığında, otomatik olarak yeni adrese gider. Google da eski adresin değerini ve geçmişini yeni adrese taşımayı bilir.
Neden önemli? Çünkü siteyi yenilediğinizde ya da sayfa adreslerini değiştirdiğinizde, eski adresler internette yaşamaya devam eder. Arama sonuçlarında, başka sitelerin verdiği bağlantılarda, müşterilerin kayıtlı yer imlerinde, WhatsApp'ta paylaşılmış mesajlarda. Eski adrese gelen kişi "sayfa bulunamadı" hatasıyla karşılaşırsa, hem o ziyaretçiyi hem de adresin biriktirdiği güveni kaybedersiniz.
Bu yazıda 301 yönlendirmenin ne olduğunu, 302 ile farkını, ne zaman yapılacağını, yeni siteye geçerken eşleştirme tablosunun nasıl hazırlanacağını, nasıl uygulanıp test edileceğini ve sık yapılan hataları anlatıyoruz. Teknik terimleri sade tutmaya çalışacağız; uygulamayı sitenizi kuran kişiyle yapabilirsiniz.
301 ile 302 arasındaki fark nedir?
301, "bu sayfa kalıcı olarak taşındı" demektir. 302 ise "bu sayfa geçici olarak başka bir yerde" der. İkisi de ziyaretçiyi başka adrese götürür, ama arama motoruna verdikleri mesaj farklıdır. Kalıcı bir adres değişikliğinde 301 kullanılır; kısa süreli bir bakım, kampanya ya da test için 302 kullanılır.
Yanlış seçim sorun yaratabilir. Kalıcı taşıma için 302 kullanırsanız, arama motoru eski adresi dizinde tutmaya devam edebilir ve yeni adresin görünmesi gecikebilir. Google uzun süren geçici yönlendirmeleri zamanla kalıcı gibi yorumlayabilir, ama bunu şansa bırakmak doğru değildir. Kalıcı işte 301 kullanın.
Bir de tarayıcıdaki yönlendirmeler vardır: sayfa yüklendikten sonra JavaScript ya da "meta refresh" ile başka sayfaya atmak. Bunlar sunucu yönlendirmesi kadar güvenilir değildir. Mümkünse sunucu düzeyinde 301 yapın.
301 yönlendirme ne zaman gerekir?
Şu durumlarda gerekir: siteyi yeni bir altyapıya taşıdığınızda ve sayfa adresleri değiştiğinde, alan adınızı değiştirdiğinizde (örneğin eski.com'dan yeni.com'a), bir sayfayı sildiniz ama yerine benzer bir sayfa varsa, iki ayrı sayfayı birleştirdiğinizde, "www" olan ve olmayan sürümleri tek adrese topladığınızda, http'den https'e geçtiğinizde ve sonu eğik çizgiyle biten ya da bitmeyen adresleri tekleştirdiğinizde.
Her silinen sayfa için yönlendirme gerekmez. Yerine konabilecek benzer bir içerik yoksa ve sayfa artık anlam taşımıyorsa, "bulunamadı" cevabı vermek (404 ya da 410) kabul edilebilir. Alakasız bir sayfaya toplu yönlendirme, arama motoru açısından "yanlış yönlendirme" sayılabilir; örneğin silinen bütün ürün sayfalarını ana sayfaya yönlendirmek iyi bir uygulama değildir.
Küçük işletme sitelerinde en yaygın senaryo, eski bir siteden yeni bir siteye geçiştir. Bu durumda, eski sitedeki her önemli sayfanın yeni sitede karşılığını bulup eşleştirme yapmanız gerekir.
Eski adreslerin eşleştirme tablosu nasıl hazırlanır?
Siteyi yenilemeden önce eski sitenin adres listesini çıkarın. Bunun için eski sitenin site haritasına, yönetim panelindeki sayfa listesine ya da bir tarama aracına bakabilirsiniz. Google Search Console'daki performans raporu da hangi eski adreslerin trafik aldığını gösterir. Çıkan listeyi bir tabloya aktarın.
Tabloda iki sütun olsun: eski adres, yeni adres. Her eski adres için yeni sitede en yakın karşılığı yazın. Örneğin eski "urunlerimiz.html" yeni "urunler" olacaksa, ikisini eşleştirin. Eşleşme bire bir olmalı: konu aynı, içerik benzer. Trafiği olan ve bağlantı alan sayfalar öncelikli, az önemli sayfalar ikinci planda olsun.
Tabloya üçüncü bir sütun ekleyin: kontrol. Yönlendirmeyi uyguladıktan sonra her satırı test edip işaretleyin. Böylece hiçbir adres gözden kaçmaz. Tablo, ileride sorun çıkarsa geri dönüp bakacağınız bir kayıt olur.
Yönlendirme nasıl uygulanır ve test edilir?
Uygulama yöntemi sitenizin altyapısına bağlıdır. Hazır içerik yönetim sistemlerinde genellikle bir yönlendirme eklentisi ya da ayar ekranı bulunur. Sunucu düzeyinde ise yapılandırma dosyasına kurallar yazılır. Teknik bir işlem olduğu için, sitenizi kuran ya da barındıran kişiyle birlikte yapmanız önerilir; yanlış bir kural bütün siteyi etkileyebilir.
Her yönlendirmeyi uyguladıktan sonra test edin. Eski adresi tarayıcıya yazıp yeni adrese gittiğini görün. Tarayıcının geliştirici araçları ya da çevrimiçi yönlendirme denetleyicileri, sunucunun 301 cevabı verdiğini de gösterir. Hem masaüstünde hem telefonda deneyin.
Yönlendirme zincirinden kaçının. Eski adres önce ikinci bir adrese, o da üçüncü bir adrese yönleniyorsa, bu bir zincirdir; hem hız kaybettirir hem de arama motorunun işini zorlaştırır. Her eski adres doğrudan son adrese gitmeli. Döngüye de dikkat edin: A adresi B'ye, B adresi tekrar A'ya yönleniyorsa ziyaretçi sonsuz bir döngüye girer ve sayfa açılmaz.
Doğru yapılan 301 yönlendirmeler, arama motorunun eski adresin değerini yeni adrese taşımasını sağlar. Ancak geçiş sırasında kısa süreli dalgalanma görülebilir; Google'ın yeni adresleri keşfetmesi ve eskisini dizinden çıkarması zaman alır. Bu sürenin ne kadar olacağı siteye göre değişir, kesin süre söylenemez.
Kayıp yaşama ihtimalini azaltan şeyler şunlardır: eşleştirmenin doğru yapılması, içeriğin yeni sitede benzer kalması, zincir ve döngü olmaması, geçişten sonra Search Console'da dizinleme ve hata raporlarının izlenmesi. İçeriği büyük ölçüde değiştirirseniz, yönlendirme yapsanız bile sıralamanın değişmesi normaldir; çünkü sayfanın kendisi farklılaşmıştır.
Geçişten sonraki haftalarda Search Console'daki performans ve sayfa dizinleme raporlarına bakın. Beklenmedik hata varsa tablonuza dönün ve eksik eşleşmeyi düzeltin. Büyük bir sıralama kaybı görürseniz, aceleyle yeni değişiklik yapmadan önce sorunun nereden kaynaklandığını belirleyin.
Küçük bir örnekle somutlaştıralım. Örneğin hayalî bir mobilya mağazası sitesini yeniliyor ve eski sitedeki adresler şöyle: "/urunlerimiz.html", "/koltuk-takimlari.html", "/iletisim.html". Yeni sitede bunların karşılıkları "/urunler", "/koltuk-takimlari" ve "/iletisim" olacak. Eşleştirme tablosu üç satırdan oluşur; her satırda eski adres solda, yeni adres sağda yer alır. Yönlendirmeler bu tabloya göre eklenir ve her biri tarayıcıdan denenir. Yüzlerce sayfa olsa da mantık aynıdır; yalnızca tablo uzar.
Eski siteyi kapatmadan önce bir yedek almak ve eski adreslerin listesini dosyada saklamak da akıllıca olur. Yönlendirme sırasında bir şey ters giderse, elinizde dönüp bakabileceğiniz bir kayıt bulunur. Yeni siteyi yayına aldıktan sonraki ilk gün, en çok ziyaret edilen on adresi elle test edin; ilk bir hafta içinde ise Search Console'daki hata raporlarına her gün göz atın.
Yönlendirmeleri ne kadar süre tutmak gerektiği de sık sorulur. Genel kural, mümkün olduğunca uzun süre, en az bir yıl, tercihen kalıcı tutmaktır. Çünkü eski adresler başka sitelerde ve insanların kayıtlarında yıllarca yaşar. Yönlendirmeyi erken kaldırırsanız, o adreslerden gelen ziyaretçiler ve bağlantılar kaybolur. Yönlendirme listesinin kendi başına site hızına büyük bir yük getirmesi de beklenmez; yine de binlerce satırlık listelerde sunucu ayarları için teknik destek almak yerinde olur.
Kontrol listesi
Yönlendirme işine başlamadan ve bitirdikten sonra şu maddeleri kontrol edin.
- Eski sitenin tüm önemli adresleri listelendi.
- Trafik alan ve bağlantı alan sayfalar işaretlendi.
- Eşleştirme tablosu eski adres, yeni adres ve kontrol sütunlarıyla hazırlandı.
- Kalıcı taşımalar için 301 kullanıldı.
- Silinen ve karşılığı olmayan sayfalar için ana sayfaya toplu yönlendirme yapılmadı.
- Her yönlendirme tarayıcıda ve telefonda test edildi.
- Yönlendirme zinciri ve döngü yok.
- www ve www'siz, http ve https sürümleri tek adreste toplandı.
- Yeni site Search Console'a eklendi ve site haritası gönderildi.
- Geçişten sonraki haftalarda hata ve performans raporları izlendi.
Yönlendirmede sık yapılan hatalar
Birincisi, siteyi yenileyip hiç yönlendirme yapmamaktır. Bu, eski adreslere gelen trafiğin ve bağlantı değerinin kaybolması demektir. İkincisi, bütün eski adresleri ana sayfaya yönlendirmektir; kullanıcı aradığı sayfayı bulamaz ve arama motoru bunu zayıf bir işaret sayabilir.
Üçüncüsü, geçici bir yönlendirmeyi (302) kalıcı iş için kullanmaktır. Dördüncüsü de testi atlamaktır: bir yazım hatası, sayfanın yanlış yere gitmesine ya da hiç açılmamasına yol açar.
Yönlendirmeyi kendiniz mi yaparsınız, destek mi alırsınız?
Birkaç sayfalık küçük bir sitede, hazır bir eklentiyle on-yirmi yönlendirmeyi kendiniz ekleyebilirsiniz. Tabloyu hazırlamak ve test etmek sizin yapabileceğiniz işlerdir.
Yüzlerce sayfa, alan adı değişikliği, https geçişi ya da altyapı taşıması gibi durumlarda yanlışın bedeli yüksektir; bu yüzden deneyimli birinden destek almak mantıklıdır. Site yenileme sürecinde eşleştirme tablosunu ve yönlendirmeleri birlikte hazırlamak isterseniz Yulee ekibine danışabilirsiniz.
Let us hear about your situation and map out the right path for you, free of charge.


