Web sitesinde KVKK: aydınlatma metni ve çerez bildirimi
Sitenizdeki iletişim formu ve çerezler kişisel veri toplar. Aydınlatma metni, açık rıza ve çerez bildirimini genel çerçevede anlatıyoruz; kesin metin için hukukçuya danışın.

Sitenizdeki iletişim formundan bir müşteri adını ve telefonunu yazdı. Aynı sayfada analiz aracı ziyaretçinin hangi sayfaları gezdiğini kaydetti. Bunların hepsi, hukuki dille kişisel veri işlemedir. Web sitesi KVKK konusu, bu yüzden yalnızca büyük şirketlerin değil, bir berberin ya da küçük bir imalatçının da sitesini ilgilendirir.
Bu yazı genel bir çerçeve sunar; hukuki tavsiye değildir. Aydınlatma metninizin, çerez bildiriminizin ve işletmenizin yükümlülüklerinin kesin hali için bir hukukçuya ya da KVKK danışmanına başvurmanız gerekir. Biz burada hangi kavramın ne anlama geldiğini, sitede nelerin bu kapsama girdiğini ve hazırlık yaparken hangi soruları sormanız gerektiğini anlatıyoruz.
KVKK sitenizi neden ilgilendirir?
Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, bir kişiyi doğrudan ya da dolaylı olarak belirlenebilir kılan her bilgiyi kapsar. Ad, soyad, telefon, e-posta, adres bunların bilinen örnekleridir. Ziyaretçinin IP adresi, tanımlama çerezleri ve bazı cihaz bilgileri de kişisel veri sayılabilir.
Sitenizde bu tür veri toplayan birkaç yer vardır: iletişim formu, bülten kayıt kutusu, randevu ya da sipariş formu, üyelik sayfası, yorum alanı, canlı destek, WhatsApp bağlantısıyla sizi arayan müşteri bilgisi, analiz ve reklam araçları. Her birinin bir amacı, bir saklama yeri ve bir süresi olmalıdır.
İşletmenizin boyutu ve toplanan verinin türüne göre yükümlülükleriniz değişir. Küçük bir esnaf için gereken ile yüzlerce çalışanı olan bir firma için gereken aynı değildir. Bu farkın nerede başladığını hukukçunuz söyler.
Aydınlatma metni ve açık rıza nedir, ne içerir?
Aydınlatma metni, kişisel veri toplayan kişi ya da kuruluşun, veriyi veren kişiyi bilgilendirdiği metindir. Genel çerçevede şu soruların cevabını vermesi beklenir: veriyi kim topluyor (veri sorumlusu), hangi amaçla işleniyor, kimlere aktarılabilir, hangi yöntemle ve hangi hukuki sebeple toplanıyor, kişinin hakları neler.
Sitenizde bu metin genellikle ayrı bir sayfada yayınlanır ve veri topladığınız yerlerin (iletişim formu gibi) yanında bağlantıyla gösterilir. Kısa, okunur ve anlaşılır olması önemlidir; bir bakışta kimsenin okumadığı çok uzun bir sayfa yazmak iyi bir uygulama sayılmaz.
Metni internetten bulduğunuz bir şablondan kopyalamak çoğu zaman yanlış sonuç verir. Şablon başka bir işletmenin verisine göre yazılmıştır. Sizin hangi veriyi topladığınıza, kimlerle paylaştığınıza göre uyarlanmalıdır. Kopyalanan metin ayrıca sitenizde yapmadığınız şeyleri iddia edebilir.
Değil. Aydınlatma bilgilendirmedir. Açık rıza ise belirli bir konuya, bilgilendirmeye dayalı ve özgür iradeyle verilen onaydır. Bu iki kavramın hangi durumda gerekli olduğu hukuki bir sorudur. Bazı veri işleme durumları kanunda sayılan başka hukuki sebeplere dayanabilir; bu yüzden her formun yanına otomatik olarak bir onay kutusu eklemek her zaman doğru çözüm değildir.
Ticari elektronik ileti göndermek ayrı bir konudur ve ayrı bir mevzuata bağlıdır; bu konuyu e-posta pazarlama yazımızda genel hatlarıyla anlatıyoruz. Pazarlama amaçlı mesaj gönderecekseniz bu izin, formdaki başka bir kutuya bağlanmamalı; ayrı ve açık olmalıdır. Kutuyu önceden işaretli bırakmak genellikle sorun yaratır.
Hangi form için hangi yaklaşımın uygun olduğunu hukukçunuzla bir tabloya çıkarın: form adı, toplanan veri, amaç, hukuki sebep, saklama süresi. Böyle bir tablo hem sizi hem de siteyi hazırlayan kişiyi yönlendirir.
Küçük bir sahne düşünelim. Salihli'de bir diş malzemesi satıcısı, sitesine "fiyat listesi isteyin" formu koymuş. Form ad, e-posta ve firma adı topluyor. Burada sorulacak sorular şunlar: bu e-posta yalnızca fiyat listesini göndermek için mi kullanılıyor, yoksa sonradan bülten de gidiyor mu? Gidiyorsa ayrı bir izin akışı var mı? Veri kimin e-postasında duruyor, o kişi işten ayrılırsa ne olacak? Bunlar teknik değil, süreç soruları; cevaplarını yazıya dökmek ilk adımdır.
Bir başka nokta, çocuklara ve özel nitelikli verilere ilişkindir. Sağlık, din, sendika üyeliği gibi veriler daha sıkı kurallara bağlıdır ve formunuzda bu türden bir alan olmamalıdır; kimlik numarası, doğum tarihi ya da sağlık bilgisi gibi alanlar gerçekten gerekmedikçe istenmemelidir.
Çerez bildirimi ve çerez politikası nasıl düşünülmeli?
Çerezler, tarayıcıya yerleştirilen küçük veri dosyalarıdır. Bazıları sitenin çalışması için zorunludur (sepet, oturum). Bazıları analiz (ziyaret sayısı), bazıları reklam ve izleme içindir. Genel yaklaşım, zorunlu olmayan çerezler için ziyaretçiye bilgi vermek ve gerekli durumda onayını almaktır; ayrıntı ve uygulama biçimi hukuki değerlendirme gerektirir.
Siteniz Google Analytics, Meta pikseli ya da benzeri araçlar kullanıyorsa bunlar çerez ve benzeri teknolojilerle çalışır. Bu araçları kurduran kişiye hangilerinin çalıştığını sorun. Çerez bildirimi gerçekte çalışan çerezlerle uyumlu olmalı. Sitede analiz çerezi çalışırken bildirimde "yalnızca zorunlu çerez kullanıyoruz" yazmak çelişki yaratır.
İyi bir çerez bildirimi kısa, anlaşılır ve seçim imkânı sunan bir yapıdır: kabul, reddet ve tercihleri yönet. Reddetmenin kabul etmek kadar kolay olması tavsiye edilen bir uygulamadır. Ayrıca bir çerez politikası sayfasında hangi çerezin ne için kullanıldığı listelenir.
Çerez bildirimini hazır bir eklentiyle kurmak mümkündür, ama eklentinin ayarı doğru yapılmazsa bildirim yalnızca süs olur. Gerçekten işleyip işlemediğini sınamanın yolu şu: siteyi tarayıcının gizli penceresinde açın, bildirimde reddet deyin ve geliştirici araçlarından çerezlere bakın. Reddettiğiniz kategorilerin çerezleri yine de yerleşiyorsa kurulumu yapan kişiyle konuşun.
Çerezler de zamanla değişir. Siteye sonradan bir harita, video ya da sosyal medya kutusu eklendiğinde yeni çerezler gelebilir. Her yeni araç eklendiğinde çerez listesini ve politikayı da güncellemek, süreci sağlıklı tutar.
VERBİS ve veri sorumlusu kavramı sizi ilgilendirir mi?
Veri sorumlusu, kişisel verinin işlenme amaçlarını ve vasıtalarını belirleyen kişi ya da kuruluştur. Siteyi kullanarak veri toplayan işletme genellikle veri sorumlusudur. VERBİS ise veri sorumlularının kaydolduğu sicildir. Hangi işletmelerin kaydolmak zorunda olduğu, çalışan sayısı ve mali büyüklük gibi ölçütlere bağlıdır ve bu ölçütler zamanla değişebilir. Güncel durumunuzu bir hukukçu ya da ilgili kurumun resmi kaynaklarından öğrenmeniz gerekir.
Ayrıca site yönetim sistemi, e-posta hizmeti ya da barındırma firması gibi dış hizmetler, sizin adınıza veri işliyor olabilir. Bu firmalarla yapılan sözleşmeler ve verinin nerede tutulduğu da hukuki değerlendirmeye girer.
Sık yapılan hatalar
Küçük işletmelerin web sitelerinde sık görülen sorunlar şunlar:
- Başka bir sitenin aydınlatma metnini aynen kopyalamak.
- Çerez bildirimi gösterip gerçekte çerezleri onaydan önce çalıştırmak.
- İletişim formunu hiçbir bilgilendirme olmadan bırakmak.
- Toplanan veriyi gerekenden uzun süre ve gereksiz yerlerde saklamak, örneğin herkesin görebildiği paylaşımlı bir tabloda.
- Ticari ileti iznini form gönderim onayına bağlamak.
- Sitenin yeni özellik eklemesi sonrası (örneğin yeni bir reklam aracı) metinleri güncellememek.
- Veri talebi geldiğinde nasıl yanıt vereceğini bilmemek.
Kontrol listesi
Hukukçuyla görüşmeden önce kendi sitenizi şu başlıklarla çıkarın:
- Sitede hangi formlar, hangi veriyi topluyor?
- Bu veriler nerede saklanıyor, kimler görebiliyor?
- Hangi analiz, reklam ve üçüncü taraf araçlar kurulu?
- Aydınlatma metni var mı, sitenize özgü mü?
- Çerez bildirimi gerçekte çalışan çerezleri yansıtıyor mu?
- Ticari ileti göndermek için ayrı bir izin akışı var mı?
- Ziyaretçi kendi verisiyle ilgili talebini nereye yazabilir?
- Dış hizmet sağlayıcılar ve sözleşmeleri hangileri?
- Metinler en son ne zaman gözden geçirildi?
Ne zaman uzman desteği almalısınız?
Yukarıdaki envanteri çıkarmak sizin yapabileceğiniz bir iştir ve hukukçunun işini hızlandırır. Hangi formun hangi veriyi topladığını listelemek, siteyi kuran kişiden kurulu araçları öğrenmek, gereksiz veri alanlarını kaldırmak da öyle.
Aydınlatma metnini yazmak, açık rıza metinlerini hazırlamak, VERBİS yükümlülüğünüz olup olmadığını belirlemek, bir veri talebine veya şikâyete cevap vermek ise hukuki iştir. Bu konularda KVKK deneyimi olan bir avukattan ya da danışmandan yazılı görüş alın.
Sitenizdeki formları, çerez ayarlarını ve araçları teknik olarak düzenlemek, metinlerin sayfalara bağlanmasını sağlamak için Turgutlu ve Manisa çevresinde Yulee ekibine teklif formundan ulaşabilirsiniz.
Let us hear about your situation and map out the right path for you, free of charge.
